صنایع دستی ایران

از دیرباز انواع صنایع دستی توسط مردمان این سرزمین تولید و تهیه می شده است. صنایع دستی که بسیار چشم نواز  بوده و حتی به دیگر نقاط جهان صادر می شده است. صنایع دستی نفیسی همچون فرش های دستبافت زیبا، هنرهای مرتبط با چوب، انواع سفالگری، حکاکی روی سنگ و فلزات و غیره. در این مطلب با ملایرگشت همراه باشید تا با تاریخچه کوتاهی از پیدایش صنایع دستی، بیشتر آشنا شوید.

 

چگونگی پیدایش صنایع دستی در ایران

تعریف صنایع دستی:

صنایع دستی در حقیقت یک "هنر – صنعت" است چون هم ویژگی هنری و ذوق هنری دارد و هم به عنوان کالای مصرفی قابلیت استفاده را دارد. صنایع دستی هم بصورت خانگی و هم کارگاهی تولید می شود و در شهر و روستاهای کوچک نیز قایلیت استقرار را دارد. صنایع دستی بیشتر به حرفه های سنتی و بومی متکی است و اکثر مواد مصرفی آن از داخل کشور تهیه می شود.

قابلیت اصلی صنایع دستی این است که نیاز به فن آوری پیچیده و پیشرفته ندارد و حاصل ذوق هنری استادکاران این صنعت می باشد.

 

انواع صنایع دستی

نحوه پیدایش صنایع دستی؟

در دوران عصر " نوسنگی" یعنی حدود 8 هزار سال پیش، مردمانی در مناطقی وسیع در جنوب غربی آسیا، زندگی می کردند. این مردمان در تجمعات کوچکی در اولین دهکده ها می زیسته اند.

کاوش های بدست آمده نشان می دهد که این مردمان در دوران بین سنگی و نوسنگی معروف به "پارینه سنگی" ابزارهای دست سازی برای زیستن تولید می نمودند. در کاوش های بدست آمده از بیستون و غارهای هوتو، تیغ های دندانه دار در اشکال مختلف هندسی و کمربندهایی بدست آمده است. در ضمن این انسان ها با کاشت غلات و دانه های خوراکی فهمیده بودند باید آنها را نیز در جایی مناسب نگه داری نمایند تا این مواد از رطوبت و گرما در امان باشد. پس با استفاده از مواد اولیه در اطراف خود، ظروف های سفالی در اشکال مختلف را تولید نمودند.

 

ویژگی های صنایع دستی ایران:

  1. یکی از ویژگی های اصلی صنایع دستی ایران، ذوق هنری و اعتقادی بکار رفته در وجود آن است. ذوقی که برگرفته از باورهای مذهبی، قومی و قوه خلاقیت و ابتکار استادان بزرگ ایرانی است.
  2. اکثر مواد اولیه مصرفی این صنایع در ایران از داخل کشور تهیه می شود.
  3. تولیدات این صنایع همانند اثرانگشت که مثال ندارد، منحصربه فرد و غیر همانند است.
  4. بیشتر مراحل تولید این صنایع توسط ابزارهای دستی و به وسیله دست تولید می شود.
  5. تولیدات صنایع دستی در ایران علاوه بر هنری بودن قابلیت مصرفی نیز دارد و بخشی از مصرف داخل را نیز برآورده می کند.

 

گیوه بافی

ویژگی های اصلی صنایع دستی ایران از جهت اقتصادی:

  1. آسانی ایجاد مراکز تولید این صنایع
  2. نیازمند سرمایه گذاری های اندک
  3. قابلیت اشتغال زایی مناسب و بالا
  4. ارزش افزوده فراوان
  5. دارای جنبه های تزئینی و هنری و کاربردی
  6. برآورده کردن نظر مناسب جهانگردان و صادرات

 

طبقه بندی اصلی صنایع دستی ایران:

  1. طراحی نگارگری و سنتی
  2. سرامیک سازی و سفال سازی
  3. انواع بافت های داری
  4. نساجی البته به روش سنتی
  5. شیشه سازی سنتی
  6. طراحی و هنرهای مرتبط با فلزات
  7. هنرهای چوبی
  8. چاپ سنتی و رنگرزی
  9. جلدسازی سنتی و صحافی کتاب
  10. آثار روغنی و لاکی
  11. بافتنی ها و رودوزی
  12. حکاکی بر روی سنگ و سنگ تراشی
  13. حصیربافی
  14. تولیدات چرم و پوست
  15. انواع دیگر صنایع دستی