قلعه پری در مسیر جاده اراک-ملایر واقع شده است. محوطه ای باستانی و محل تولد کریم خان زند میباشد.در کاوش های سال 1349در این محل قبوری متعلق به هزاره ی اول میلادی کشف شده است،طرز تدفین اجسادِ کشف شده در کاوش های باستان شناسی اطلاعاتی راجع به اعتقادات اقوام کهن در اختیار ما قرار می دهد،از این قلعه استفاده ای در زمینه های گردشگری و یا باستان شناسی به عمل نمی آید.

 

روستای پری از توابع بخش زند شهرستان ملایر، با مختصات جـغرافیایی 49 درجه و 2 دقیقه طول شرقی و 34 درجه و 7 دقیقه عرض شمالی در 27 کیلومتری جـنوب شـرقی شهر ملایر، و 95 کـیلومتری شهر همدان قرار دارد. در تپه پری ۱۵۰ قبر شناسایی و در مورد آن ها مطالعه اولیه انجام شده است، اکثر سنگ قبرها از نوع سنگ آذرین بوده و ساختار آن ها مستطیلی شکل است. روی قبور زنان زندیه معمولا نقش مُهر و تسبیح، شانه دوطرفه، آئینه و جانماز حکّاکی شده،همچنین روی قبور مردان، تصویر مُهر و تسبیح، قلیان، خنجر، تفنگ برنو و گاهی نیزاسب نقش شده‌است.

بررسی‌های به عمل آمده در مورد سیستم آبرسانی قلعه زندیه (کشف شده در تپه پری) نشان دهنده شباهت سیستم آبرسانی این قلعه با حمام فین‌کاشان است. در این سیستم، لوله‌های سفالی به صورت مارپیچ از رودخانه به طرف قلعه کشیده شده‌اند تا بتوان آب را با فشار به داخل بنای مذکور رساند.

این قلعه برای نخستین بار در سال ۱۳۴۹ توسط مهندس حکیمی مورد کاوش قرار گرفت و منجر به کشف  قبور مربوط به هزاره اول میلادی گردید. طرز قرار گرفتن اسكلت در درون قبر،بسته به زمان تدفین شخص، روی بازوی چپ و یا راست بوده، طوری كه در این حالت زانوها خَم می‌شد و دست‌ها روی سینه  قرار می‌گرفت.

قراین و شواهد نشانگر آن است كه طرز تدفین مردگان ارتباط مستقیم با سمت استقرار خورشید در آسمان داشته و سعی بر این بوده كه صورت جسد رو به خورشید قرار گیرد. کشف  قبور یاد شده در این تپه، همچنین نشانگراین نکته است كه ظروف و تزئیناتی از قبیل دست‌بند، گردن‌بند و انگشتر را، كه در زمان حیات،مورد استفاده متوفی بوده همراه با جسد دفن می‌كرده اند.

ارتفاع تپه پری حدود ۱۵ متر است و در ۲۰۰ متری جاده آسفالته اراك - ملایر واقع شده است. به رغم قدمت تاریخی این تپه و ارزش باستان‌شناسی آثار به دست آمده از آن، متاسفانه هنوز هم این مكان در مراکز مربوطه به ثبت نرسیده و از این مکان استفاده‌ باستان‌شناسی یا جهانگردی به عمل نمی آید.