صنعت قالی بافی در ملایر از پیشینه ای دور برخوردار است . اكثر قالیها در قطعات زرع و نیم زرع و دو زرعی و قالیچه میباشد و بندرت فرش بزرگ بافته می شود .

فرش ملایر قطب دوم فرش استان همدان بوده و شامل فرش های جوکار و حسین آباد می باشد.نقشه های فرش ملایر به دو نوعِ روستاهای شمال غربی واقع در مسیر همدان و جنوب شرقی ملایر تقسیم می شود.

 

صنعت قالی بافی در ملایر از پیشینه ای دور برخوردار است . اكثر قالیها در قطعات زرع و نیم زرع و دو زرعی و قالیچه میباشند و به ندرت فرش بزرگ بافته می شود .


شهرستان ملایر و بخش ها و روستاهای تابعه آن یكی از مراكز پر اهمیت تولید فرش در این استان است. فرش های این ناحیه بخصوص آن هائی كه قدمت بافت بیشتری دارند همواره در بازارهای داخل و خارج از شهرت خوبی برخوردارند، در منطقه های شمال و شرقِ ملایر، مانند حسین آباد- جوكار، بیشتر فرش ها یك پوده، با گره تركی و در سبك هندسی و با طرح های هراتی و ایلیاتی كه از نقش های كردی و قفقاز نشأت می گیرند بافته می شوند،در حالی كه بافنده های مناطق جنوبی ملایر از سنت های بافندگی مناطق فارس زبان یعنی از  گره نامتقارن و كاربرد دو نخ پود و نقشه های متداول در فراهان و ساروق  پیروی می كنند قرمز و آبی تیره و زرد كمرنگ به صورت رنگ های غالب در فرش های این ناحیه دیده می شوند. در میان مراكز بافندگی جنوب ملایر روستاهای جوزان- عملدار- میشن و مانیزان از شهرت بیشتری برخوردارند، در حسین آباد و جوكار فرش هائی با طرح هراتی بافته میشود. شكل های تركیب دهنده نقش هراتی در اینگونه فرش ها در ابعاد كوچكی طراحی می شوند. طراحانِ نقش قالی این نوع طرح مینیاتور هراتی را در اصطاح ریزه ماهی می خوانند. فرش های حسین آباد اغلب در اندازه های ذرع و نیم و دو ذرعی و هم چنین كناره و اغلب با بافت متوسط به بازار عرضه می شوند. متن این فرش ها اغلب به رنگ قرمز درخشان و حاشیه پهن آن به رنگ سفید عاجی است.
فرش های جوكار مشابهِ  بافتِ حسین آباد است، با این دو تفاوت كه اولاً درمتن این فرش ها نقش ترنج كوچكی دیده میشود و ثانیاً این كه بافتِ آن ها درمجموع، شُسته رُفته تر از حسین آباد و با الیاف بهتری می باشد. حاشیه هر دو نوع فرش مزیّن به طرح شیر و شكری است.


جوزان


روستای معروف جوزان درجوار شهر ملایر قرار دارد. روستائی كه از دیرباز  قالیچه های خوش نقش و بادوام و پر جلای آن در بازار از شهرت خوبی برخوردار است. روش های بافت و نوع گره و حتی متدهای رنگرزی جوزان ،خاصه طریقه استحصال رنگ قرمز كه از تركیب روناس و دوغ آن را بدست می آورند مشابهت فراوانی با كار دسته جمعی رنگرزان- طراحان و بافنده های ساروق دارد.
در شهرستان ملایر و روستاهای اطراف، تعداد زیادی از اهالی قالی می بافند . نقشه هایی كه در ملایر وروستا های اطراف آن بافته میشود در حال حاضر بسیار كمیاب است . دركل، نقشه های فرش ملایر را به دو گروه  می توان تقسیم كرد:
1-
ضلع شمال غربی روستا های واقع در مسیرهمدان  2- جنوب شرقی ملایر
انواع نقشه های بافته شده در ملایر عبارتند از : 1 ـ نقش پیچ جوزان 2 ـ پنج ستاره 3 ـ گلدانی دره جوزان 4 ـ مانیزان 5 ـ نقش انگوری 6 ـ نقش حاج خانومی 7 ـ نقش بوته 8 ـ نقش لچك ترنج 9 ـ نقش زیر خاكی 10 ـ بوته ماهی 11 ـ چهار چنگ قدیم