امام زاده سام و هام،جنب مسیل سامن قرار دارد و منسوب به فرزندان حضرت نوح می باشد.بنای فعلی امام زاده به عصر صفوی باز می گردد،اطلاع ازچگونگی مراحل ساخت اولیه  بنا و بازسازی آن  نیازمند بررسی و کاوش های باستان شناسی است.

 

در گورستان قدیمی سامن و در مجاورت مسیل ( مسیر رودخانه ی فصلی و اتفاقی سامن) بنایِ قدیمیِ بسیار ساده ولی در نوع خود نادری قرار دارد که مدفن دو پیغمبر زاده (سام و حام) فرزندان حضرت نوح می باشند.این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده. سر منشاء نام سامن از سام و هام گرفته شده که به روایاتی این دو، پسران حضرت نوح بوده اند که سر از سامن در آورده و  همان جا نیز مدفون شده اند.این مقبره به صورت دو گنبد منفرد است که پس از دوره شکل گیری اولیه در حد فاصل دو گنبد بر مزار خانوادگی حجت الاسلام طباطبایی که از سادات جلیل القدر سامن بوده اند گنبد ی ساده  ایجاد شد که دو بنای قدیمی را به هم پیوند داد.قاعده ی گنبد ها مربع بوده و در بالا شکل هرم به خود می گیرد. همین ویژگی، بنای این  امام زاده را در بین بناهای مذهبی منطقه متمایز ساخته است. از دیگر ویژگی های این بنا وجود دو ضریح مشبک و زیبا است که به شکل کاملا ماهرانه ای از قطعات چوب منبت کاری شده که به شکل پازل کنار یکدیگر چیده شده اند بدنه ی ضریح را تشکیل میدهند.بر روی یکی از ضریح های امامزاده تاریخ 1297 هجری قمری نقر شده است. بنای فعلی امام زاده به عصر صفویه بر می گردد. طبق بررسی های به عمل آمده در زیر گنبد خانه، سردابه ای قرار دارد که از دوره ی اولیه ساخت بنا بر جای مانده است. قبور پیغمبر زادگان احتمالا در کف سردابه ها قرار دارد.مصالح به کار رفته در ساخت مقبره ها سنگ و آجر است. سنگ در بدنه ها و دیوار های بنا به کار رفته و بخشهای فوقانی با آجر های نظامی ساخته شده اند . این بنا فاقد تزئینات خاص معماری است.امام زاده سام و هام از نظر شیوه معماری و سبک به کار رفته در ساخت گنبدهاحائز اهمیت فراوان بوده و قابل مطالعه است. دستیابی به اطلاعات تکمیلی در خصوص دوره ساخت اولیه بنا و مراحل مرمت و تجدید بنا نیازمند بررسی و کاوش های باستان شناسی است. به احتمال قریب به یقین بنا در دوره ایلخانی بر روی شالوده ای قدیمی تر ایجاد شده و در دوره های بعد خصوصا دوره صفویه  مرمت اساسی و تجدید بنا گردیده است. از اسناد تاریخی راجع به این بنای ارزشمند تاریخی علاوه بر کتیبه های روی ضریح، خواب نامه ای مربوط به اوایل دوره صفویه را می توان نام برد که از وجود امامزاده و نام آن بزرگواران و خادمین آن سخن گفته است. این سند تاریخی هم اکنون در موزه ملایر نگهداری می شود.