یخدان میر فتاح در مسیر بلوار ملایر به بروجرد واقع شده است.این بنا به منظور نگهداری یخ در دوران قاجاریه ساخته شده ،همچنین قلعه بهرام چوبین(دامون) در جنوب شهر ملایر واقع است.این بنا یکی از پایگاه های مهم نظامی بهرام چوبین به شمار می آمده.

 

بنای یخدان میر فتاح، گنبدی شکل و آجری بوده و در مسیر بلوار ملایر به بروجرد واقع شده است. این بنا در دوران قاجاریه ساخته شده  و بانی آن شخصی به نام میرفتاح بوده است. ارتفاع بنا از کف زمین تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیرهٔ یخ ۴ متر است. بنای یخدان میر فتاح دارای دو درب، یکی به شکل دهلیز مخصوص ریزش و تخلیهٔ یخ و دیگری درب اصلی است که با پلکان به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی می‌شود. ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتیمتر است که در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتیمتری می‌رسد. تنها عامل تزئین بنا، دو ردیف آجرکاری است که به طور کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتیمتر داخل بنا را پوشانده است.
مصالح اصلی این بنا عبارت‌اند از سنگ نتراشیدهٔ لبه‌دار طبیعی از کف تا سطح و از سطح به بالا آجرهایی با ابعاد ۵×۲۰×۲۰ سانتیمتر. در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت به کار رفته است که حالت عایق داشته و مانع از نفوذ گرما، در فصل تابستان، و ذوب شدن یخ‌ها میشده است.

قلعه بهرام چوبین (دامون) دژ دیگر قلعه دامون به معنای قلعه پایین، واقع در جنوب شهر ملایر است که یکی از پایگاه‌های مهم نظامی بهرام چوبین؛ سردار نامی و شورشگر خسرو پرویز ساسانی بوده است. بهرام چوبین مدت کوتاهی هم شاهنشاه ایران شد ولی سپس بر اثر تبانی و هم پیمانی خسرو پرویز با سزار روم، تخت پادشاهی را در جنگی سخت از کف داد.