مبارز ملی ایران و از بنیانگزاران حزب توده

سروان توپخانه، خسرو روزبه از سال 1323 تا سال 1336 كه زمان دستگيريش بود، فردي بسيار فعال بود. او مغز متفكر كمونيست هاي ايران و در رياضيات و علوم و فنون نبوغ بسياري داشت. بنياد طغيانگري او فقر خانواده ها بود. او 36 كتاب نوشت كه سالها در دانشكده افسري تدريس مي شد. وي به تدريج جذب كمونيسم شد وليكن منتقد حزب توده هم محسوب مي شد.
 
معتضد در معرفي روزبه مي گويد: خسرو روزبه 40 خانواده ثروتمند را مالك ايران مي دانست. او در دفاعياتش مي گفت كه خان ها، مردم را در شهرها وادار به گدايي مي كردند تا ثروت اندوزي كنند اما شوروي كه كعبه آمال روزبه و كمونيست ها بود، به تدريج به سرابي مبدّل شد. همچنين او از فقر، گرسنگي، بيماري و جهالت مردم ايران و همچنين اوضاع حزب روس ها در عصر تزارها و كمونيست ها كه ديگر قابل برگشت نبود، مطالب جالبي بيان كرده است.
 
به منظور آشنايي با ابعاد وسيع تر و گسترده تر زندگينامه خسرو روزبه و مسائلي كه در زمان او به وقوع پيوست