خسرو روزبه، ستوان کمونیست، ریاضیدان، نویسنده، متخصص نظامی و استاد دانشکده افسری بود که جهت مبارزه با حکومت پهلوی به حزب توده ایران پیوست. 

خسرو روزبه، دومین فرزند خانوادهٔ "ضیاء لشکر" بود که در 1 شهریور 1294 در سامن ملایر به دنیا آمد. پدرش ارتشی بود و به همین دلیل، فرزندش را پس از دوران تحصیل، به دانشگاه افسری فرستاد.

خسرو روزبه، ستوان کمونیست، ریاضیدان، نویسنده، متخصص نظامی و استاد دانشکده افسری بود که جهت مبارزه با حکومت پهلوی به حزب توده ایران پیوست. وی دارای نام های مستعار "سعیدی" و "ستخر" است.

به او، سروان توپخانه نیز می گویند. روزبه از اعضای شاخص و حیاتی سازمان نظامی و مخفی حزب توده و مسئول شعبه اطلاعات کل آن بود. او مغز متفكر كمونیست های ایران بود و در ریاضیات و علوم و فنون نبوغ بسیاری داشت.

می توان به جرات، خسرو روزبه را جنجال‌برانگیزترین و شناخته‌شده‌ترین اعضای جنبش کمونیستی در ایران نامید. بنیاد طغیانگری او فقر خانواده ها بود.

از سال 1323 تا سال 1336، با وجود اینکه دستگیر شده بود، اوج فعالیت او بود.

 او 36 كتاب نوشت كه سالها در دانشكده افسری تدریس می شد. چندین کتابچه او در زمینه آموزش شطرنج و جنگ‌افزارهای توپخانه‌ای بود که سال­ها به عنوان کتاب درسی مدارس نظامی تدریس می‌شد.  با تلاش­های خسرو روزبه و آرداشس اوانسیان، نخستین فرهنگ واژگان سیاسی در ایران به رشته تحریر در آمد.

اطاعت کورکورانه، کشور شوراها چگونه‌است و چطور اداره می‌شود؟، خاندان پهلوی، کتابهای آموزش شطرنج، تاریخ مختصر جنگ جهانی دوم،  رز فرانس، کودک در خانه ومدرسه، دهکده لجوج، سومیکو دختر هیروشیمایی، بالستیک، قندق، تیر ساحلی بعضی از عناوین کتاب های او هستند.
 روزبه معین را می توان یکی از شگفتی سازهای تاریخ دانست.
معتضد در معرفی روزبه می گوید: "خسرو روزبه، 40 خانواده ثروتمند را مالك ایران می دانست. او در دفاعیاتش می گفت كه خان ها، مردم را در شهرها وادار به گدایی می كردند تا ثروت اندوزی كنند؛ اما شوروی كه كعبه آمال روزبه و كمونیست ها بود، به تدریج به سرابی مبدّل شد. همچنین او از فقر، گرسنگی، بیماری و جهالت مردم ایران و همچنین اوضاع حزب روس ها در عصر تزارها و كمونیست ها كه دیگر قابل برگشت نبود، مطالب جالبی بیان كرده است."