دکتر ایرج دهقان شاعر و ادیبی ملایری است. او شاعر  غزل "شکست عهد من و گفت هرچه بود گذشت" و ترانه معروف "گل پامچال" است.

ایرج دهقان در سال 1304 خورشیدی،  در شهرستان ملایر متولد شد. دوران ابتدایی و راهنمایی‌اش را در ملایر گذراند و بعدازآن، برای گذراندن دبیرستان به همدان رفت. پس‌ازآنکه دیپلمش را گرفت به آموزگاری مشغول شد.

در سال 1328 خورشیدی از دانشکده ادبیات مدرک لیسانس ادبیاتش را دریافت کرد. ضمن تدریس و آموزگاری، دکترای زبان و ادبیات فارسی خود را دریافت کرد. پس از اخذ مدرک دكتراى ادبیات فارسى، در وزارت آموزش‌وپرورش استخدام درآمد. پس‌ازآن  به‌عنوان دبیر ادبیات دبیرستان‏هاى تهران مشغول به کار شد.

از ایرج دهقان این آثار به یادگار مانده است:

انشاء و نگارش برای دبیرستان‌ها

دستور زبان فارسی

شعر فارسی در قرن نهم

پل‌های شکسته "مجموعه شعر"

آوازه‌ی شاعری دهقان با سرودن غزل "شکست عهد من و گفت هرچه بود گذشت" و ترانه معروف "گل پامچال" در میان مردم پیچید.

شکست عهد من و گفت هرچه بود گذشت

یکی از شعرهای معروف دهقان را باهم می‌خوانیم:

شکست عهد من و گفت هرچه بود گذشت !

به گریه گفتمش آری، ولی چه زود گذشت !

بهار بود و تو بودیّ و عشق بود و امید،

بهار رفت و تو رفتیّ و هرچه بود گذشت

شبی به عمر گرم خوش گذشت آن شب بود ،

که در کنار تو با نغمه و سرود گذشت

چه خاطرات خوشی در دلم بجای گذاشت ،

شبی که با تو مرا در کنار رود گذشت!

گشود بس گره آن شب از کارهای بسته ی ما

صبا چو از برِ آن زلف مشک سود گذشت

مراست عکس تو یادآور سفر ، آری

چسان توانم ازین طرفه یادبود گذشت

غمین مباش و میندیش ازین سفر که ترا ،

اگرچه بر دل نازک غمی فزود گذشت

غزلی که باهم خواندیم نمونه‌ای از عاشقانه‌های ادبیات معاصر است. این شعر یکی  از نغمه‌های ماندگار در عصر ما است. عواطف و احساسات این شعر به حدی بود که پس از مدتی، علاقه‌مندانی پیدا شدند که این ترانه را آهنگسازی نموده و به شکلی اصیل خواندند.

ویژگی اشعار دهقان

نمونه‌ای از اشعار دهقان را خواندیم. این کلمات از زبان دهقان نبود؛ بلکه از جانش بود که بر رو کاغذ پیاده می‌شد.  غزل‌هایش ساده و روان است و تکلف و پیچیده گویی در کلام ایرج دهقان جای ندارد. کوتاه و جذاب می‌نوشت. در انتخاب ردیف ابیات شعرش دقت می‌کرد. قافیه‌های شعر او  بامعنی و پرمغز بودند.

گل پامچال

از دیگر اشعار معروف ایرج دهقان ترانه گل پامچال است. بسیاری از افراد به این شعر ارتباط برقرار کرده‌اند. ناصر مسعودی، خواننده‌ای گیلکی زبان است که ترانه گل پامچال را خوانده است. این شعر را بخوانید و عطر بهاری و سرزندگی این شعر را استشمام کنید.

 

گل پامچال، گل پامچال ، بیرون بیا

فصل بهاره ، عزیز موقع کاره

شکوفاهان، غنچه وا کنید، غنچه وا کنید

بلبل سر داره ؛ بلبل سر داره

بیا دل بیقراره ، بیا فصل بهاره

گل پامچال، گل پامچال ، بیرون بیا

فصل بهاره ، عزیز موقع کاره

شکوفاهان، غنچه وا کنید، غنچه وا کنید

بلبل سر داره ؛ بلبل سر داره

بیا بشیم کاول اوسانیم، دانه بشانیم

هر تومی جانه، عزیز موقع کاره؛ بیا فصل بهاره

مهتاب شبان، مهتاب شبان

آیم و آیم ، آیم و دیگ دی سر؛ عزیز می جان ودلبر

مهتاب شبان، مهتاب شبان

آیم و آیم ، آیم و دیگ دی سر؛ عزیز می جان و دلبر

ب بیا بشیم کاول اوسانیم، دانه بشانیم

هر تومی جانه، عزیز موقع کاره؛ بیا فصل بهاره

گل پامچال، گل پامچال ، بیرون بیا

فصل بهاره ، عزیز موقع کاره

 

شکوفاهان، غنچه وا کنید، غنچه وا کنید

بلبل سر داره ؛ بلبل سر داره

بیا دل بیقراره ، بیا فصل بهاره

بیا بشیم کاول اوسانیم، دانه بشانیم

هر تومی جانه، عزیز موقع کاره؛ بیا فصل بهاره